• utworzono
  • zmodyfikowano 27-05-2013
W ocenie naukowców dane te jasno pokazują, że miażdżyca nie jest spowodowana wyłącznie współczesnym stylem życia. Za czynniki sprzyjające chorobie uważa się między innymi: palenie, otyłość, brak aktywności fizycznej i stres.

napisał Wojciech Pastuszka na łamach Archeowieści komentując badania nad miażdżycą w materiale archeologicznym. Starożytni szczęśliwie uniknęli jeszcze jednego czynnika ryzyka miażdżycy i chorób układu krążenia, a jest nią konsumpcja najróżniejszych suplementów diety.

Pisałem już tonem żartobliwym i poważnym o szkodach, jakie niesie nadmierna suplementacja selenu, teraz rzecz o zwyczaju znacznie bardziej szkodliwym bo powszechnym, jakim jest nadmierne konsumowanie preparatów wapnia.

Suplementy wapnia

W prestiżowych i niezwykle sumiennie redagowanych czasopismach medycznych JAMA Internal Medicine oraz BMJ ukazały się właśnie artykuły o skutkach stosowania suplementów diety. Nieoceniony serwis Medscape (o którym jeszcze napiszę) skomentował to artykułem Charlesa Vegi "Trash the Calcium, Save the Patient". Pisze on o stosowaniu preparatów wapnia, co dzieje się zazwyczaj bez konsultacji z lekarzem i dotyczy uwaga uwaga - ok 50% mieszkańców USA.

Badania amerykańskie, o których pisze JAMA Int. Med. były niezwykle szczegółowe, uwzględniono 388229 osób zażywających preparaty wapnia przez 12 lat.

Wnioski są takie, że preparaty wapnia zwiększają ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia u mężczyzn o ok 20%. Dla miłośników statystyki: ryzyko względne (relative risk RR) wyniosło 1,20; przedział ufności (95% CI) 1.05-1.36. Dla wrogów statystyki i matematyki - przedział ufności jest "wąski" zatem wyniki badań można uznać za wielce wiarygodne.

Tłumaczenia czym jest przedział ufności i ryzyko względne na blogu Januarego oraz tutaj.

Dla Pań badania te okazały się łaskawe. Wbrew wcześniejszym analizom dokonanym w ramach programu Women`s Health Initiative (WHI), wśród Amerykanek nie zaobserwowano statystycznie istotnego zwiększenia ryzyka zgonu. 

Z drugiej strony brytyjskie czasopismo BMJ opublikowało wyniki obserwacji 61000 szwedzkich kobiet przez 19 lat - przyjmowanie ponad 1400 mg wapnia dziennie wiązało się z ryzykiem zgonu z powodu chorób układu krążenia  (hazard ratio HR) aż 1,49 (!).

Jeżeli stosujesz preparaty wapnia a jeszcze nie pokochałaś statystyki Droga Czytelniczko - zrób to teraz. Otóż przedział ufności w tym ostatnim badaniu jest szeroki (95% CI, 1.09-2.02), zatem wnioski są nie tak całkiem "pewne". Cała sprawa "gender gap" budzi w światku medycznym niezwykłe zaciekawienie i sporo komentarzy.

Nie notowano znaczących korzyści z przyjmowanych preparatów wapnia. Specyfiki te przyjmuje się głównie w celu zapobiegania złamaniom, ale niestety nie działają. W zapobieganiu złamaniom, jak i wielu innym chorobom znaczenie ma suplementacja witaminy D, o czym szczegółowo tutaj. Co ciekawe, nieznacznie lepsze efekty obserwuje się przy suplementacji samej witaminy D w dawce min. 800j dziennie (RR 0.84; 95% CI 0.75-0.94), niż przy preparatach wapnia z witaminą D.

Jak to wszystko można skomentować? Współczesna dieta, nie licząc szczególnych przypadków, zawiera wystarczająca ilość wapnia. Wiara w leczniczą moc wapnia w wielu chorobach, o czym już pisałem w Dziadowskich Lekach Rozdział Pierwszy jest zazwyczaj nieuzasadniona. Oczywiście są sytuacje, gdzie z różnych powodów dochodzi do niedoboru wapnia i należy go suplementować, ale nie powinno się tego robić bez wyraźnych wskazań.

Szczególnym lenistwem (nie wiem jak to inaczej nazwać) intelektualnym i fizycznym jest przekonanie o możliwości stosowania suplementów diety zamiast. Zamiast racjonalnej diety i zdrowego trybu życia. Jak unikać złamań pisał Jan Górski na blogu Mathmed, innej drogi Szanowny Czytelniku nie ma.

Na koniec chciałbym podkreślić, iż zaobserwowany wzrost śmiertelności u konsumentów wapnia jest zaskakująco duży.

ResearchBlogging.org

  • Bailey, R. (2013). Why US Adults Use Dietary Supplements JAMA Internal Medicine, 173 (5) DOI: 10.1001/jamainternmed.2013.2299
  • Xiao Q, Murphy RA, Houston DK, Harris TB, Chow WH, & Park Y (2013). Dietary and Supplemental Calcium Intake and Cardiovascular Disease Mortality: The National Institutes of Health-AARP Diet and Health Study. JAMA internal medicine, 1-8 PMID: 23381719
  • Bolland, M., Grey, A., Avenell, A., Gamble, G., & Reid, I. (2011). Calcium supplements with or without vitamin D and risk of cardiovascular events: reanalysis of the Women's Health Initiative limited access dataset and meta-analysis BMJ, 342 (apr19 1) DOI: 10.1136/bmj.d2040
  • Michaelsson, K., Melhus, H., Warensjo Lemming, E., Wolk, A., & Byberg, L. (2013). Long term calcium intake and rates of all cause and cardiovascular mortality: community based prospective longitudinal cohort study BMJ, 346 (feb12 4) DOI: 10.1136/bmj.f228